Het Haagse Loempiaoverleg

Haagse coöperaties over dakenjacht en samenwerking -- Het Loempia-overleg in Den Haag is een aantal jaar geleden begonnen in de wijk Statenkwartier. Bij dit overleg, dat is begonnen om bij te praten en informatie uit te wisselen, vindt nu strategisch overleg plaats over de Haagse dakenjacht, opschaling en professionalisering.

Mensen die in Den Haag actief waren bij duurzame initiatieven kwamen elkaar veel tegen op verschillende borrels en evenementen. Beginnende coöperaties zochten al samenwerking met de ervaren coöperaties voor collectieve zonnedaken. Vogelwijk Energiek en het Buurtvereniging Statenkwartier (BES) in Den Haag waren de koplopers. Eind 2015 organiseerde BES een eerste overleg. Omdat er weinig tijd was om te eten, haalde de gastheren van de BES een Chinese maaltijd. En zo ontstond het Loempia-overleg.

Mensen van het Loempia-overleg blikken terug op de eerste projecten: Wim Schutten vertelt hoe de Groene Regentes (buurtinitiatief voor zonne-energie in het het Regentesse-Valkenboskwartier in Den Haag) jaren met de gemeente in gesprek was over het eerste dak. “Maar het tweede dak was in een uur gepiept, daar was de dakconstructie helaas een probleem.”

Cees Redegeld van Coöperatie Groenhofzicht: “Groenhofzicht ‘kreeg’ gewoon een dak van Aegon in Mariahoeve, maar dat project kwam moeizaam van de grond door gebrek aan actieve leden.” Hannah Witteveen van 070Energiek en Haagse Stroom beaamt hoe moeilijk het kan zijn om een dak te vinden. “Veel bedrijven willen wel praten, maar gebruiken hun dak liever voor hun eigen gebruik. Daarom helpt 070Energiek nu ook bedrijven met de SDE-aanvraag. Daarnaast zijn we nu in gesprek met scholen voor collectieve daken.”

De dakenjacht

Het loempiaoverleg verwaterde in de loop van de tijd, maar toen de gemeente Den Haag het programma dakenjacht aankondigde in een brief aan De Groene Regentes, is er verse sammbal in het loempia-overleg gedaan.

Negen Haagse coöperaties stuurden gezamenlijk een brief naar GroenLinks wethouder Liesbeth van Tongeren omdat ze wilden praten over samenwerking. Dat leidde tot een gesprek. Tijdens dat gesprek bleek de prioriteit van de gemeente te liggen bij volume boven participatie. Het maakt de gemeente Den Haag niet uit wie de daken vol leg, als ze maar vol met zonnepanelen of groen. Willie Berentsen, oprichter van kersverse coöperatie Sterk op Stroom: “De participatieagenda van de gemeente staat nog in de kinderschoenen. Als lokale vertegenwoordiger in Regionale Energiestrategie Rotterdam-Den Haag verbaast mij dat echt.”

Door samen te werken, kunnen de coöperaties sterker optreden richting de gemeente als partner in de energietransitie. Er is inmiddels een lijst met gemeentelijke daken en er is contact met de gemeente. Die daken zijn verdeeld over de coöperaties die dat willen oppakken. Het contact met de gemeente gaat nog niet vanzelf. De gemeente is een groot apparaat. Daarom blijft het volgens de Haagse coöperaties belangrijk om samen op te trekken. Die samenwerking biedt mogelijkheden om krachten te bundelen, bijvoorbeeld om iemand aan te nemen voor de ledenadministratie. Dat is veel efficiënter. Tegelijk zijn mensen ook bang dat een soort grote ‘head quarters’ ontstaat. De coöperaties zijn in feite wijk initiatieven die heel dicht bij de bewoners staan, dat moet zo blijven.

Het belang van de inzet van vrijwilligers wordt benadrukt door Te Riele. “Van hen weet je dat ze betrokken zijn. Echter, als je continuïteit wilt, dan wordt het werk en daar moet een vergoeding voor tegenover staan. Instanties vinden vrijwilligers maar eng. Ook daarom moeten we professionaliseren.” De coöperaties zien regelmatig dat bureaus betaald worden om vrijwilligers bij coöperaties aan het werk te zetten. Daarom willen ze zelf ingezet worden door de gemeente, bijvoorbeeld om plannen te schrijven. Die schrijft de gemeente nu zelf of ze besteden het uit en dan komt het niet van de grond. De ‘Loempiamensen’ zijn het eens: “Wij kunnen dat beter en we kunnen het ook uitvoeren.” De Groene Regentes werkt nu bijvoorbeeld samen met Hoom bij een aanbesteding voor Energiescans. Als Hoom die tender wint, wordt de Groene Regentes ingehuurd voor de uitvoering.

Door zo slim mogelijk samen te werken willen de coöperaties veel verder kunnen komen en hun activiteiten opschalen. Hoe en in welke vorm weten ze nog niet, zolang ze ook de kleine schaal in de wijken behouden. Dat is de kracht van een lokale energiecoöperatie.