Lokaal eigendom met zonnewarmte in Haarlem

Het Ramplaankwartier is een mooie, groene wijk in het westen van Haarlem. Het lijkt wel een dorp op zichzelf dat net wat buitenaf gelegen is. De wijk is gebouwd in de jaren ’30 en jaren ’50. En het bruist er van de energie! Er is een actieve wijkraad, die zich naast verkeersveiligheid, het stimuleren van buurtactiviteiten en beperking van geluidsoverlast ook nadrukkelijk bezighoudt met het thema energie.

Korte en lange termijn
DE Ramplaan heet het team van mensen die zich bezighoudt met de korte termijn (energiebesparing en zonnepanelen) én de lange termijn (aardgasvrij worden). In 2015 is hieruit de coöperatie DE Ramplaan voortgekomen. Deze coöperatie heeft in 2015 370kWp vermogen aan zonnepanelen gelegd op het dak van de tennishal. In 2017 is uit DE Ramplaan het project SpaarGas ontstaan dat zich geheel richt op collectieve alternatieven voor aardgas.

Warmte van de zon
En daarna zijn er weer nieuwe plannen ontwikkeld. Er is contact gelegd met de gemeente Haarlem en de TU Delft. Gezamenlijk hebben zij het plan ontwikkeld voor het ZonneWarmteNet: een warmtenet gevoed door de kracht van de zon. Deze manier van verwarmen blijkt voor de huiseigenaren een van de meeste voordelige opties te zijn.
Het plan is eenvoudig: Op de daken van de woningen worden pvt panelen neergelegd. Deze panelen leveren warmte én stroom. De warmte die in de zomer wordt opgewekt kan ondergronds worden opgeslagen in een aantal wijk WKO’s (wijk warmte/koude-opslag). In de winter kan iedere woning naar behoefte basiswarmte (van ongeveer 18graden) onttrekken en via een eigen warmtepomp ophogen tot de gewenste temperatuur.
De stroom van de pvt panelen kan weer worden gebruikt om de warmtepompen te voeden.
Het wordt een lage temperatuur warmtenet: dat heeft – in tegenstelling tot een midden- of hoge temperratuur warmtenet – slechts een dunne flexibele buis nodig om de warmte te transporteren. Het is dus gemakkelijk aan te leggen.

Meer leefruimte met de ZonKapel
In de wijk wonen gemiddeld 2,3 mensen per woning op een oppervlakte van 110 m2. De zolderverdieping heeft vaak een zadeldak en daardoor relatief weinig stahoogte. SpaarGas heeft een dakkapel ontwikkeld die veel extra ruimte oplevert. Bovenop de dakkapel is ruimte voor 12 m2 pvt panelen, voldoende voor de opwek van warmte voor een gemiddelde woning. In de dakkapel is ruimte gecreëerd voor de afleverset van het warmtenet en voor een (hybride) warmtepomp. De naam voor deze woninguitbreiding laat zien hoeveel ze van de zon houden: de ZonKapel.
Het vergunningentraject wordt van tevoren afgestemd met de gemeente, zodat deze dakkapel hopelijk ook aan de voorzijde van de woning geplaatst mag worden.
De verwachting is dat er veel belangstelling zal zijn voor deze dakkapel, aangezien veel mensen behoefte hebben aan meer ruimte boven. Een mooie kans om zaken te koppelen!

Straatcoaches en kant en klaar isoleren
Er zijn 5 uitgangspunten vastgesteld. Naast voor de hand liggende uitgangspunten als haalbaar en betaalbaar zijn voor iedereen, goed voor het milieu, en verbetering van wooncomfort zijn er twee uitganspunten die opvallen.

De mensen in de wijk worden verregaand ontzorgt, je hoeft zelf niets meer uit te zoeken. Er is veel hulp beschikbaar: via straatcoaches, een online huisdossier en kant-en-klare isolatie-pakketten. De mensen hoeven zich niet meer zelf te verdiepen, er is heel veel informatie beschikbaar. Door het invullen van het online huisdossier kunnen de mensen van SpaarGas het aanbod precies afstemmen op de woning, want de één heeft al dubbel glas en een ander al goede vloerisolatie. In een collectieve inkoop actie kan iedereen de juiste stappen nemen om te komen tot een woning die 55°-warmtepomp-ready is, en daarmee klaar is voor aansluiting op het warmtenet.

Eigen regie
Daarnaast is de eigen regie één van de uitgangspunten. De wijk wil niet afhankelijk worden van een commerciële partij, maar zelf eigenaar worden van het warmtenet. De gemeente Haarlem zou misschien voor 50% aandeelhouder willen worden, onder andere om te leren en ervaring op te doen voor de rest van de stad. Maar het kan ook zijn, dat er gekozen wordt voor 100% lokaal eigendom met een eigen coöperatie. Het idee is dat deze coöperatie via de gemeente relatief goedkoop geld kan lenen en hoeft geen winst te maken, in tegenstelling tot een commerciële partij: dan kunnen de tarieven lager gehouden worden.

In januari 2020 werden de plannen gepresenteerd aan de wijk. De aanwezigen waren vrijwel unaniem van mening dat er doorgegaan moet worden!